Terapia dziecka niepełnosprawnego

chłopiec i dziewczynka

Terapia integracji sensorycznej z dzieckiem niepełnosprawnym.

Zaburzenia integracji sensorycznej są osobną dysfunkcją układu nerwowego. Zaburzenia te są często przyczyną wielu trudności dziecka w zachowaniu, nauce, nawiązywaniu relacji z ludźmi itp.
W przypadku dzieci niepełnosprawnych, zaburzenia SI mogą pojawiać się jako skutek niepełnosprawności, innymi słowy są wtórne w stosunku do innych zaburzeń. Przykładem takich zaburzeń, mogą być problemy z równowagą, które pojawiają się u dzieci z dysfunkcją wzroku. Układ przedsionkowy tych dzieci nie działa tak sprawnie jak u dzieci zdrowych, ponieważ - częściowo lub całkowicie - pozbawiony jest wsparcia ze strony informacji o przestrzeni, odbieranych wzrokowo.
Zaburzenia integracji sensorycznej u osób niepełnosprawnych zależą przede wszystkim od rodzaju niepełnosprawności, jej stopnia oraz momentu pojawienia się jej w życiu każdej z nich. Dzieci niepełnosprawne od urodzenia albo bardzo wczesnego dzieciństwa, od początku uczą się radzenia sobie z wynikającymi z niej problemami. Osoby, które utraciły sprawność nieco później, muszą nauczyć się funkcjonować inaczej niż przed jej utratą, a funkcjonowanie to obejmuje także odbiór i przetwarzanie wrażeń zmysłowych.

Terapia SI u dzieci z dysfunkcją wzroku.

Dysfunkcja wzroku pozbawia dzieci częściowo lub całkowicie wzrokowego kontaktu ze światem zewnętrznym. Planowanie ruchu u tych dzieci, opiera się głównie na odczuciach pochodzących z ciała. Dzieci z dysfunkcją wzroku , samoczynnie wykorzystują możliwości jakie daje układ dotykowy i proprioceptywny bardziej, niż dzieci zdrowe. Nie oznacza to, że dotyk i propriocepcja są lepiej rozwinięte u tych dzieci, są one jedynie bardziej wykorzystywane, bo muszą zastąpić osłabione lub nieistniejące bodźce wzrokowe. Początkowa edukacja dzieci z dysfunkcją wzroku, zawiera wiele elementów terapii SI. Dzieci te uczy się rozpoznawać najbliższe otoczenie i wykonywać podstawowe czynności z niewielką pomocą lub bez pomocy wzroku. Dzieci te muszą się nauczyć poruszania się w przestrzeni w oparciu o orientację we własnym ciele i to co się w nim dzieje. Aby się tego nauczyć muszą doskonale opanować schemat ciała i obydwie jego strony. Brak bodźców wzrokowych nie jest obojętny dla człowieka i częstym jego skutkiem są specyficzne zachowania, takie jak: kołysanie się, nadmierna aktywność słowna, zabawy rękami, poklepywanie się itp. Zachowania te udaje się wygasić w ramach specjalistycznych oddziaływań pedagogicznych, które obejmują elementy terapii SI.

Terapia SI u dzieci z dysfunkcją słuchu.

Całkowity brak lub osłabiony odbiór bodźców słuchowych, skutkuje głównie brakiem lub zaburzonym rozwojem mowy. Oddziaływania terapeutyczne w takich wypadkach, polegają głównie na wykorzystywaniu istniejących możliwości odbierania bodźców słuchowych. W oparciu o możliwość odbierania dźwięków, buduje się świadomość możliwości ich wymawiania. Z punktu widzenia integracji sensorycznej, terapia dzieci z dysfunkcją słuchu, polega głównie na budowaniu odczuć w obrębie jamy ustnej, krtani i języka, związanych z wytwarzaniem dźwięków. Mówienie jest najbardziej skomplikowaną czynnością, jaką wykonujemy bez pomocy wzroku. Dla osób słyszących, nauka mówienia to spontaniczne naśladowanie słyszanych dźwięków. Osoby z dysfunkcją słuchu uczą się jej świadomie i z wysiłkiem, który nam trudno sobie wyobrazić.

Terapia integracji sensorycznej u dzieci niepełnosprawnych ruchowo.

Niepełnosprawność ruchowa może być przyczyną zaburzeń odbierania i przetwarzania informacji płynących z układu dotykowego, równoważnego i proprioceptywnego. Niedowład ręki będzie sprawiał, że odczucia płynące z tej części ciała, będą nieprawidłowe. Zmienione też będą odczucia dotykowe odbierane przez nie w pełni sprawną rękę. Problemy z poruszaniem się w naturalny sposób zaburzać będą równowagę całego ciała. Niepełnosprawność ruchowa, niezależnie od jej stopnia i rozległości, zmienia odczucia proprioceptywne, dotyczące pozycji ciała. Rehabilitacja ruchowa obejmuje elementy terapii SI. Fizjoterapeuta podczas ćwiczeń biernych i czynnych, dostarcza dziecku odczuć, które poprawiają świadomość ciała i prowokują do realizowania prawidłowych wzorców ruchowych. Zmiana odczuć pochodzących z ciała jest szczególnie ważna w wypadku dużych różnic w napięciu mięśniowym i niedowładów. Bez odpowiedniej stymulacji, mniej sprawne kończyny stopniowo przestają być używane i zatraca się ich świadomość. Po jakimś czasie, dziecko odbiera je jako niepotrzebne, złe, niewygodne i przeszkadzające, a to z kolei wpływa na negatywny obraz swojego ciała, czyli siebie.

Terapia SI dzieci z niepełnosprawnością intelektualną.

Zaburzenia SI diagnozuje się u dzieci z wysokim IQ, ale bywają one często skutkiem znacznej niedojrzałości układu nerwowego, znacznego niedorozwoju lub upośledzenia umysłowego. Dzieci niepełnosprawne intelektualnie mają często problemy ze zrozumieniem i wykorzystaniem wrażeń zmysłowych. Jeśli jest to możliwe, dzieciom tym wykonuje się standardowe testy SI i na tej podstawie opracowuje się szczegółowy plan terapii. U dzieci niepełnosprawnych intelektualnie występuje najczęściej nadpobudliwość ruchowa lub spowolnienie ruchowe. Systematyczna terapia pomaga w złagodzeniu tych zaburzeń.

Terapia SI dzieci autystycznych.

Zaburzenia integracji sensorycznej, uważane są za przyczynę dziwnych i specyficznych zachowań, które określa się wspólnym mianem, cech autystycznych. Dzieci autystyczne doświadczają szczególnie silnych wrażliwości lub niewrażliwości na poszczególne bodźce zmysłowe. Skutkiem tego, dzieci te bywają agresywne w stosunku do innych a także do samych siebie. Reakcje na poszczególne bodźce mogą być bardzo gwałtowne i przejawiać się krzykiem, kopaniem, uderzaniem czy okaleczaniem się. Obronność dotykowa może być u nich tak silna, że unikają wszelkiego kontaktu dotykowego. Poszukiwanie wrażeń dotykowych może całkowicie dezorganizować ich rozwój i funkcjonowanie. Niepewność grawitacyjna może objawiać się lękiem przed przejściem na kolejną płytkę chodnikową, a potrzeba doświadczania silnych bodźców równoważnych może objawiać się nieustannym kręceniem się wokół własnej osi. W zależności od stopnia występowania tych zaburzeń, stosuje się terapię SI jako element uzupełniający edukację w szkole integracyjnej lub specjalnej. U niektórych dzieci zaburzenia są tak silne, że muszą one przebywać w specjalistycznych placówkach, gdzie realizuje się indywidualne programy edukacyjne. Efekty terapii zależą oczywiście od stopnia występujących zaburzeń.

autor: Małgorzata Gruszka, terapeuta SI

© Rodzice.net | Linki | Kontakt | rss kropka czerwona